20 jaar hoogstamactie IKL Limburg
De karakteristieke Limburgse boomgaarden met hoogstamfruitbomen hebben in de afgelopen twintig jaar een opknapbeurt ondergaan, die nergens in Europa zijn weerga kent.
In deze periode plantte IKL-Limburg maar liefst 38.000 authentieke hoogstamfruitbomen. Daarnaast vonden grootschalige snoei- en herstelacties plaats in meer dan 1500 uiterst gevarieerde boomgaarden. In de bestaande oude boomgaarden knapten medewerkers van de Instandhouding Kleine Landschapselementen in Limburg, IKL meer dan 22.000 oude fruitbomen op.
1989
Sinds 1989 spant IKL zich met steun van veel partijen in voor het behoud én de verjonging van de Limburgse hoogstamboomgaarden. Tot het midden van de jaren zestig waren de boomgaarden met een hoge stam van 2 meter (hoog-stamfruitboom) beeldbepalend voor het Nationaal Landschap Zuid-Limburg. Doordat de boomkroon op twee meter begint, konden de boomgaarden in Limburg zowel als vee- en fruitweide gebruikt worden. De verschijningsvorm van dit soort boomgaarden (met een tweeledige functie) treft men op deze schaal nergens in Nederland aan. Deze boomgaarden bepalen in belangrijke mate de grote afwisseling van Zuid-limburg,maar hebben al eeuwenlang zijn weerslag op de bewoners en de Limburgse cultuur.
Groene gordels van boomgaarden
Veel bewonderaars van het Limburgse Landschap beseffen nauwelijks dat 50 jaar geleden de meeste dorpen in Zuid-Limburg compleet verscholen gingen achter de groene gordels van dit soort boomgaarden. Toeristen die in het voorjaar kwamen genieten van de bloesem van Limburg, moesten zich in deze periode oriënteren op de kerktorens die boven de bomen uittorenden. In 1950 – het hoogtepunt van de Limburgse hoogstamcultuur - bestond het areaal aan hoogstam uit 15.000 ha: in het midden van de jaren tachtig was dit afgenomen tot 1900 ha.
Dit kwam door de opkomst van het veel gemakkelijker te plukken laagstamfruit, de door overheden gestimuleerde rooi-acties van de overheid en andere ingrepen in het landschap als verstedelijking, ruilverkavelingen en de aanleg van wegen. In pakweg 30 jaar tijd verdween maar liefst 80 procent van de hoogstamboomgaarden in Limburg.
Herstel -en aanplantactie
Vanwege de belangrijke landschappelijke, cultuurhistorisch en ecologisch betekenis en de toeristisch-recreatieve waarden werd IKL door de provincie Limburg in staat gesteld tot het opzetten van een omvangrijke herstel- en aanplantactie. Daarbij sloot IKL nadrukkelijk aan op de Limburgse identiteit die medebepaald wordt is door de hoogstam. Veel Limburgers voelen zich ook hiermee verbonden. Als geen ander weten zij dat de boomgaarden het resultaat zijn van menselijk handelen. Zij vertellen ons wie we zijn, wat onze voorouders van belang vonden. Maar óók wat wij in de toekomst van belang vinden.
Het grootschalig behoud en herstel van de authentieke hoogstamboomgaarden onder de naam; Hoogstam, de bloesem van Limburg is qua schaal en diversiteit aan maatregelen nergens geëvenaard.
Bloesemtochten
IKL-Limburg organiseert op 11 en 25 april bloesemtochten in Zuid-Limburg. Op die manier kun je genieten van het prachtige Limburgse landschap in volle bloesempracht.
Meer informatie
Download hieronder het complete artikel over 20 jaar hoogstamactie
Kijk op de website van IKL Limburg of ga naar een bloesemtocht in Limburg
